Osoba, którą badasz jest podmiotem. Należy ją tak traktować. Stąd kilka zasad, które pomogą Ci skonstruować badanie w taki sposób, który nie naruszy podmiotowości osób badanych.
Świadoma zgoda
Badani powinni wiedzieć w czym biorą udział. Nawet jeśli jest to badanie na zaliczenie ćwiczeń to podmiotowość osób badanych jest taka sama jak podczas badania sponsorowanego przez wielomilionowy grant!
Jeśli planujesz badanie ankietą lub przy wykorzystaniu istniejących kwestionariuszy rozważ poniższe propozycje:
Link do wpisu na temat budowania wprowadzenia do ankiet: http://maciejjonek.pl/2022/02/04/jak-napisac-wstep-do-ankiety/
Aby zgoda na udział w badaniu była świadoma badany musi wiedzieć:
- Kto go bada (nie sa potrzebne nazwiska, wystarczy afiliacja).
- Do czego posłużą wyniki badań.
- Jak długo dane będa przechowywane, w jaki sposób i kto będzie miał do nich dostęp.
- Jaki jest cel badania.
- Jaka jest procedura badawcza (co badany będize miał do zrobienia podczas badania, np. wypełnić kwestionariusz, zastanowić się nad czymś, obejrzeć film, zareagować na bodziec itd.)
- Że w każdej chwili może zrezygnować z udziału w badaniu bez podania przyczyny, a dane zebrane doychczas zostaną bezpowrotnie usunięte.
- Podjęto starania by badanie było poufne – to znaczy, żeby nie możliwe było zidentyfikowanie osób badanych na podstawie zebranych od nich danych.
Zakończenie badania
Po przeprowadzeniu procedury badawczej konieczne jest przeprowadzenie procedury zakończenia badania, w której należy pamiętać o:
- Przywróceniu badanego do stanu sprzed badania, to znaczy, że jeśli warunkowaliśmy reakcję to należy ją odwarunkować (żeby nie powtórzyć np. sytuacji z Małym Albertem).
- Odkłamaniu, jeśli zastosowana została instrukcja ukryta.
- Potwierdzeniu zgody badanego na wykorzystanie zebranych danych.
- Wyrównanie nierówności wynikającej z tego, że badany dał nam dane. Może to być webinar, sesja grupowa, wyniki badania, dostęp do raportu itd.
- Przekazaniu sposobu pozostania w kontakcie (np. adres email)
